Posted on: 18 listopada, 2026 Posted by: Redakcja myway Comments: 0
Beata Szałwińska

O wyjeździe z Polski, ponad dwudziestu latach życia w Luksemburgu, artystycznej niezależności i potrzebie nieustannego odkrywania. Pianistka Beata Szałwińska opowiada o tym, dlaczego nie chciała zamknąć się w jednej muzycznej szufladzie, co daje jej wolność i jak ważne jest, by nie odkładać życia na później.

 

Twoja droga artystyczna nie była oczywista. W pewnym momencie usłyszałaś od swoich nauczycieli,
że w Polsce nie ma dla Ciebie miejsca, bo jesteś inna. Jak zapamiętałaś tamten moment?

To było na trzecim roku studiów. Powiedziano mi, że nie ma dla mnie miejsca w Polsce, ponieważ jestem inna. Sama czułam swoją „nieprzystosowalność”. Wtedy nie do końca wiedziałam, co mam z tym zrobić, ale ta sytuacja została ze mną na długo. Być może już wtedy zaczęłam rozumieć, że muszę poszukać własnej drogi, nawet jeśli będzie ona prowadziła poza granice kraju. Chciałam poznawać nowe kultury, poznać więcej muzyki.

 

I tak trafiłaś do Paryża. To była przemyślana decyzja czy raczej skok na głęboką wodę?

Pojechałam do Paryża z plecakiem pełnym nut. Nie znałam dobrze miasta, nie wiedziałam nawet, jak poruszać się metrem. Pamiętam, że bardzo się go bałam. Miałam jednak cel: chciałam dotrzeć do École Normale de Musique de Paris im. Alfreda Cortota. Udało mi się spotkać z profesorem, który zaprosił mnie na przesłuchanie. Później otrzymałam stypendium rządu francuskiego i zamieszkałam w Cité internationale des arts. To był dla mnie niezwykle ważny czas. Paryż otworzył przede mną zupełnie nowe możliwości.

 

Ostatecznie Twoim miejscem na ziemi stał się jednak Luksemburg. Jak do tego doszło?

To był trochę przypadek. Podczas festiwalu w Danii poznałam amerykańskiego pianistę, który zaprosił mnie na dziesięciodniowe forum pianistyczno-fletowe. Wzięłam w nim udział, a później wygrałam konkurs w Belgii. W ten sposób pojawiły się kolejne możliwości i ostatecznie trafiłam do Luksemburga. Mieszkam tu już ponad dwadzieścia lat.

 

Zaczynanie życia w innym kraju oznacza nie tylko nowe możliwości, ale też konieczność odnalezienia się w zupełnie innej rzeczywistości. Co było dla Ciebie najtrudniejsze?

Trzeba było nauczyć się funkcjonować w nowym miejscu, poznać język, zasady, załatwiać codzienne sprawy. Czasami nawet najprostsze rzeczy stawały się wyzwaniem. Pamiętam chociażby, że musiałam ponownie zdawać egzamin na prawo jazdy, ponieważ Polska nie należała jeszcze do Unii Europejskiej. Dzisiaj takie sytuacje mogą wydawać się zabawne, ale wtedy wymagały cierpliwości i determinacji.

Czy wyjazd pozwolił Ci uwolnić się od oczekiwań, które towarzyszyły Ci w Polsce?

Myślę, że przede wszystkim pozwolił mi szukać własnej drogi. Nigdy nie chciałam być zamknięta w jednej kategorii. Nie chciałam, żeby moją tożsamość artystyczną definiowano wyłącznie przez to, czy gram Chopina, czy nie. Oczywiście Chopin jest niezwykle ważny, ale muzyka polska i muzyka w ogóle mają znacznie więcej do zaoferowania. Nie chciałam też podporządkowywać się oczekiwaniom rynku ani traktować swojej pracy wyłącznie jako przedsięwzięcia biznesowego. W pewnym momencie trzeba zdecydować, co jest dla człowieka najważniejsze. Dla mnie najważniejsza jest muzyka i prawda artystyczna. Nie chcę robić czegoś tylko dlatego, że tak jest łatwiej albo że ktoś uważa, że właśnie tak powinnam postępować.

 

Czy z perspektywy czasu są decyzje, których żałujesz?

Oczywiście, że można wracać myślami do różnych sytuacji. Pamiętam na przykład propozycję współpracy z jedną z niemieckich agencji, którą odrzuciłam, ponieważ bardziej zależało mi wtedy na pozostaniu w Paryżu. Nie wiem, czy była to dobra decyzja, czy nie. Nie da się przecież przeżyć alternatywnego życia i sprawdzić, co wydarzyłoby się, gdybym wybrała inaczej. Każda decyzja ma swoją cenę, ale też prowadzi nas w określonym kierunku. Nie chcę spędzać życia na zastanawianiu się,
co by było, gdyby.

 

Jesteś pianistką, kim jeszcze?

Przede wszystkim świadomym człowiekiem. Jestem kobietą, mam swoje wartości, swój sposób patrzenia na świat i ogromny szacunek do życia. Nie chciałabym, żeby moja tożsamość ograniczała się do tego, że jestem pianistką. Muzyka jest bardzo ważną częścią mojego życia, ale nie jest całym życiem.

Dom to dla mnie przede wszystkim ludzie, a nie konkretne miejsce. Czuję się Europejką, obywatelką świata. Nie potrzebuję jednej granicy, jednego adresu czy jednego środowiska, żeby wiedzieć, kim jestem. Lubię poznawać nowe miejsca, ludzi, kultury i perspektywy. To mnie rozwija.

 

Ta otwartość przekłada się również na Twoje wybory artystyczne. Jak dobierasz ludzi, z którymi współpracujesz?

Bardzo ważna jest dla mnie chemia artystyczna, ale również wartości, inteligencja, osobowość i profesjonalizm. Nie wystarczy, że ktoś jest dobrym muzykiem. Musimy jeszcze mieć ze sobą coś wspólnego, rozumieć się i szanować. Fortepian jest zresztą instrumentem dość samotnym. Wiele godzin spędza się samemu, pracując nad każdym szczegółem. Tym bardziej doceniam spotkania, w których pojawia się prawdziwa wymiana myśli i energii.

 

Wspominałaś, że nie zawsze odnajdujesz się w mechanizmach funkcjonowania świata artystycznego. Czy zdarza Ci się świadomie wycofywać z sytuacji, które nie są zgodne z Twoimi wartościami?

Tak. Nie chcę uczestniczyć w czymś, co jest dalekie od tego, w co wierzę. Czasami lepiej się wycofać i zająć własną pracą, niż próbować na siłę zmieniać innych albo narzucać im swoje zdanie. Nie interesuje mnie fałszywy zachwyt ani uczestniczenie w układach, które nie mają wiele wspólnego ze sztuką. Wolę poświęcić ten czas na muzykę, rozwijanie siebie i realizowanie projektów, które naprawdę mają dla mnie znaczenie.

 

Czyli niezależność oznacza również gotowość do ponoszenia konsekwencji własnych wyborów?

Oczywiście. Nie zawsze jest łatwo, ale nie chcę być osobą, która bezrefleksyjnie podporządkowuje się temu, co inni uznają za właściwe. Mam własny sposób myślenia i chcę go zachować. Nie oznacza to, że jestem obojętna na to, co dzieje się wokół mnie. Wręcz przeciwnie. Bardzo poruszają mnie sytuacje, w których ludzie pozbawiają innych prawa do życia w spokoju, miłości i zgodzie z samym sobą. Nikt nie powinien odbierać drugiemu człowiekowi możliwości życia w jego własnej prawdzie.

 

W Twoich wypowiedziach często pojawia się potrzeba rozwoju i poszukiwania. Co sprawia, że nie tracisz zainteresowania światem?

Ciekawość. Chęć poznawania, uczenia się czegoś nowego, odkrywania. To jest dla mnie jak codzienny pokarm. Dzięki temu człowiek ma w sobie słońce, energię i motywację. Nie wyobrażam sobie życia w marazmie, w którym każdego dnia wszystko wygląda tak samo. Fascynują mnie ludzie, którzy obojętnie od wieku wciąż są otwarci na świat, mają swoje pasje, potrafią prowadzić inspirujące rozmowy i nie przestają się rozwijać. Znam osoby po osiemdziesiątce, których sposób myślenia jest dla mnie niezwykle inspirujący. Tacy są moi wspaniali rodzice. Lubię otaczać się takimi ludźmi. Myślę, że możemy nawzajem dawać sobie energię i motywację.

 

Czy to właśnie ta ciekawość pozwala Ci zachować młodość, niezależnie od metryki?

Nie myślę o tym w takich kategoriach. Dla mnie ważniejsze jest to, żeby nie przestawać być zainteresowaną życiem. Dopóki ono trwa, wszystko jest możliwe. Sam fakt, że rano mogę wstać, napić się kawy, wyjść z domu, spotkać kogoś, porozmawiać, jest czymś pięknym. To może brzmieć banalnie, ale naprawdę tak czuję. Mam w sobie dużo wdzięczności za zwyczajne rzeczy. One są dla mnie źródłem wewnętrznego światła.

 

Czy masz jakieś codzienne rytuały, które pomagają Ci dobrze rozpocząć dzień?

Uwielbiam poranną kawę. I mam do niej szczególny stosunek, celebruję degustację. Codziennie wybieram inną filiżankę. Nie trzymam pięknej porcelany wyłącznie na specjalne okazje. Mam stare, wyjątkowe filiżanki, lubię przedmioty z historią, zabytkowe rzeczy i piękne detale. Uważam, że trzeba korzystać z tego, co się ma, a nie czekać na wyjątkowy moment, żeby po to sięgnąć. Dla mnie każdy dzień jest wart celebracji i dlatego codziennie pijam kawę w innej filiżance. To mój mały rytuał, który sprawia mi przyjemność już od samego rana. Lubię ten moment przebudzenia, świadomość, że zaczyna się nowy dzień i że przede mną znów jest coś, czego jeszcze nie znam. Oczywiście są też zwykłe obowiązki, między innymi opieka nad psami, ale zawsze staram się celebrować tę pierwszą chwilę dla siebie.

 

Przy tak intensywnej pracy artystycznej łatwo chyba zatracić równowagę między ćwiczeniem, koncertami a odpoczynkiem. Jak o nią dbasz?

Nie mam jednego, sztywnego planu. Wszystko zależy od tego, ile mam czasu, jakie są zobowiązania i czy akurat pracuję nad czymś wymagającym. Zdarza mi się pracować bardzo intensywnie, ale staram się nie ograniczać życia wyłącznie do fortepianu. Chodzę na fitness, jeżdżę na rowerze, dużo spaceruję. Mam psy, więc codziennie wychodzę z nimi na zewnątrz. Jeśli pogoda dopisuje, idziemy do lasu nawet na półtorej godziny. Bardzo to lubię. Staram się po prostu o siebie dbać. Kocham siebie i chcę jak najdłużej zachować dobrą jakość życia. To nie jest kwestia jakiegoś szczególnego programu czy rygoru. Raczej świadomość, że trzeba troszczyć się o siebie, żeby mieć siłę robić to, co się kocha, i cieszyć się codziennością. uważam, że tylko wtedy można podzielić się z innymi tym, co w nas najlepsze.

 

Wróćmy do muzyki. Twoim najnowszym projektem jest album „9 Preludiów op. 1” Karola Szymanowskiego. Co sprawiło, że właśnie po te utwory sięgnęłaś?

Bardzo kocham te preludia. Każde z nich jest osobną historią, ma swój charakter, emocje i własny świat. Szymanowski napisał je, kiedy miał zaledwie siedemnaście lat. Już wtedy można dostrzec jego niezwykłą wrażliwość, ale też wpływy innych kompozytorów, między innymi Chopina i Skriabina. Jednocześnie jest w tej muzyce coś bardzo indywidualnego, zapowiedź języka, który później będzie rozwijał. To utwory, które wymagają od wykonawcy nie tylko techniki, ale przede wszystkim wyobraźni i umiejętności opowiadania. Zależało mi, żeby pokazać ich melodyjność i emocjonalność, żeby słuchacz mógł wejść w ten świat, nawet jeśli nie zna wcześniej tych kompozycji. Szymanowski jest jednym z najważniejszych polskich kompozytorów, ale jego twórczość wciąż nie jest tak powszechnie obecna w świadomości odbiorców jak muzyka Chopina.

 

Czy właśnie dlatego warto do niej wracać?

Zdecydowanie. Polska muzyka nie kończy się na Chopinie. Mamy wspaniałych kompozytorów, których warto odkrywać i prezentować publiczności. Bardzo zależy mi na tym, żeby pokazywać różnorodność polskiej kultury muzycznej, także poza granicami kraju. Szymanowski jest artystą niezwykle interesującym, a jego muzyka może poruszać współczesnych słuchaczy. Trzeba tylko dać jej szansę.

 

Okładka albumu nawiązuje do portretu Szymanowskiego autorstwa Witkacego. Dlaczego zdecydowałaś się na takie połączenie muzyki i malarstwa?

Lubię, kiedy różne dziedziny sztuki mogą się ze sobą spotykać i wzajemnie dopełniać. Witkacy stworzył portret Szymanowskiego, który ma w sobie niezwykłą ekspresję. Uznałam, że będzie to bardzo ciekawe odniesienie do muzyki kompozytora. Obraz i dźwięk są oczywiście różnymi formami wypowiedzi, ale mogą prowadzić do podobnych emocji i skojarzeń. Zależało mi, żeby już sama okładka zapraszała
do wejścia w świat tej płyty.

 

Album ukazał się w Święto Niepodległości. Czy prezentowanie polskiej muzyki za granicą ma dla Ciebie szczególne znaczenie?

Tak, ponieważ czuję się związana z polską kulturą i bardzo lubię ją prezentować. Jednocześnie nie chcę ograniczać się do jednego repertuaru czy jednego sposobu opowiadania o Polsce. Chciałabym, żeby odbiorcy za granicą poznawali także mniej oczywiste oblicza naszej muzyki. To ważne, żeby pokazywać jej bogactwo i różnorodność.

 

Gdybyś miała określić, co jest dziś Twoim najważniejszym celem, co byś powiedziała?

Chcę nadal się rozwijać, uczyć i doskonalić. Nie traktuję tego jako wyścigu ani drogi do osiągnięcia jakiegoś ostatecznego celu. Muzyka jest dla mnie procesem, bardzo osobistym i intymnym. Chcę być wierna sobie i temu, co uważam za prawdę artystyczną. Nie zamierzam czekać, aż ktoś stworzy mi odpowiednie warunki albo zaprosi mnie do realizacji jakiegoś projektu. Jeśli coś jest dla mnie ważne, staram się sama znaleźć sposób, żeby to zrobić. Czas jest bardzo cenny. Nie chcę go tracić na rzeczy, które nie mają dla mnie znaczenia. Chcę poznawać, doświadczać, spotykać ciekawych ludzi i robić to, co kocham. A przede wszystkim cieszyć się tym, że życie wciąż trwa i każdy dzień może przynieść coś nowego.

 

 

 

 

 

 

Beata Szałwińska – wszechstronna pianistka, obdarzona wielką muzyczną osobowością. Jej twórczość charakteryzuje się mieszaniem różnych stylów i gatunków muzycznych, co sprawia, że fascynują się nią nie tylko miłośnicy klasycznych brzmień. Swoich fanów Beata Szałwińska znajduje również wśród pasjonatów jazzu i muzyki rozrywkowej, co idealnie wpisuje się w jej głębokie przekonanie, że każdy prawdziwy artysta bezustannie poszukuje swojej indywidualnej drogi i wypowiedzi. Kilka lat temu zapoczątkowała Złotą Serię Nagrań, na które składają się single z fortepianowymi interpretacjami utworów najwybitniejszych kompozytorów m.in. Astora Piazzoli, Sergiusza Rachmaninova, Piotra Czajkowskiego, Carlosa Gardela i Karola Szymanowskiego.

Leave a Comment